Uit de Pers.

Een toon die wel gehoord mag worden, klonk ditmaal in een ingezonden stuk van de Z.-Holl. Kerkbode:

Mag ik UEerw. beleefd verzoeken, om deze gedachten eens voor mij te plaatsen in de Z-H. Kerkbode?

In de maand Juni van dit jaar kwamen twee predikanten met elkaar in gesprek en vroegen elkaar eens af: waar toch die algemeene doodigheid onder het volk des Heeren haar oorzaak in zou hebben. Zeer veel werd toen in den tuin, waar deze vrienden samen waren, gesproken. De een dacht: omdat die zoozeer f ewenschte hereeniging niet tot stand kwam, en zulke leinigheden deze gezegende zaak konden storen. De ander dacht, dat er ijvergebrek was onder de uitgetreden predikanten; dat men niet genoeg het aangezicht des Heeren zocht; kortom, dat men veel te gemak keiijk leefde. Deze trouwe dienaar zei onder anderen: sis de breuk van de Kerk des Heeren hem genoeg

(i) Ik onderschrap. er harte ging, dan moest hij dag en nacht beweenen de Rreuke der dochtere Sions Eindelijk was er nog eene gedachte; en ik mag wel gelooven, dat deze gedachte een van ' de meest waie was en deze was: gebrek aan geloof en aan liefde. De liefde, deze brand der volmaaktheid, wordt zeer schaars gevonden. De kenmerken van deze lietde, die uit God voortvloeit, zijn in des Heeren Woord zoo duidelijk aangewezen, dat men niet behoeft te zoeken om er gezicht in te krijgen.

De Liefde, in Gods Woord bedoeld, ach, werd zij meer gevonden! dan zou het openbaar worden, wat een legertje als dat der doleerenden uit kan oefenen.

Wat zijn toch de kenmerken van deze liefde?

De Liefde zoekt zichzelve niet.

De Liefde wordt niet verbitterd.

De Liefde hoopt alle dingen. De Liefde gelooft alle dingen.

De Liefde verdraagt alle dingen-

De Liefde is de band der volmaaktheid.

De Liefde is uit God en keert zich tot God.

En nog zeer veel kon er bijgevoegd worden.

Zijn nu deze dingen in de Gemeente aanwezig, dan zullen de vruchten gezien worden.

Dr. Van den Bergh schreef in zijn vermanend woord aan zijn gemeente, wat er '^let gezien werd, en wat er niet gezien werd.

Daar wordt zeer veel gedaan, dat waarlijk goed kan heeten, maar de Apostel Paulus zegt: »al gaf ik alles aan de armen en had de Liefde niet, dan ware ik niets. Ja, al gaf ik mijn lichaam over, om verbrand te worden, en ik had de liefde niet, dat zou nog niets zijn."

Zie, er kan zeer veel tot stand gebracht worden zonder waarachtige liefde. Zoodra deze er is, dan werkt deze liefde veelzijdig Allereerst onderling, en door de stralen van deze lietde, worden de omstanders verwarmd Niet omgekeerd. Niet eerst anderen, en dan soms ten slotte onderling-

Men ziet zoo dagelijks, dat onder broeders een kleinigheid verwijdering teweeg brengt. Deze treurige gewoonte, om bij alles, wat niet naar den zin gaat ter «tond op te stuiven, is zoo doo; ' gedrongen dat een predikant op een kleine plaats in Vriesland telkens bij gelegenheid van den Nachtmaaldisch bij zijn omgang minstens drie partijen moest zien verecnigd te krijgen; anders moesten ze geweerd worden van den disch des Heeren. Zeer veel wordt er gepredikt en zeer hard wordt door de predikers gewerkt. Zij zijn de zaaiers en zijn niet bij machte om eenige Liefde in het hart uit te werken. Toch geloof ik dat er niet te sterk op aangehouden kan worden, dat hij die geen Liefde betoont in de samenleving, zichzelven waarlijk eens moet onderzoeken.

En nu ga niet een ieder heen, en zegge: nu dat is een woord op zijn pas voor A. of B., want dit groote kwaad is zoo algemeen, dat als er uitzonderingen zijn, dan zal dit getal zeer beperkt zijn Men late het kwaadspreken en men zoeke eikaars heil Dan zal God verheerlijkt worden en de ziel zal wel varen.

Dit is diep gevoeld en teeder gezegd. Geen praatje over liefde, om van de lastige »waarheid" af te komen, maar een dorst naar die liefde, die de Heilige Geest in het hart uitstort, om ten volle het zoet der waarheid te genieten.

Klaren wijn schenkt een inzender in de Hervorming, waar hij bedelt om geld teneinde tegen Prof. Gunning een privaat-docent over te stellen.

Hij zegt:

Toen de Leidsche Uuiversite't haar 3 oosten jaardag op schitterende wijze vierde, verklaarde de Rector Magnificus, in zijn feestrede, van de Theologische faculteit:

»0p haar vroeger standpunt behoorde zij onder ons niet te huis, hoewel zij den eersten rang innam. Nu zij als als gelijke met ons wil verkeeren en aan de de nieuwe wereldbeschouwing zich roet hart en ziel aansloot zouden wij haar niet gaarne missen."

Weinig was toen te voorzien dat veertien jaren later de leerstoel van Scholten en Rauwenhoff zou worden bezet door iemand die, wat geestesrichting betreft, onder de Leidsche hoogleeraren niet te huis behoort, en de theologie vertegenwoordigt op een stand punt dat de hedendaagsche wetenschap te boven is.

Ach en wee is er genoeg geroepen. Nu de toestand bijna een jaar zoo geduurd heeft, is de vraag niet ongepast: moeten de vrijzinnigen daarin eenvoudig berusten, of moet en kan er ook in dezen iets gedaan worden? ... ' ^-^

Mij dunkt wij kunnen in dezen van de rechtzinnigen wat ieeren en behoeven ons niet te schamen het voorbeeld te volgen, dat Dr. Bronsveld ons jaren geleden te Utrecht gegeven heeft. Toen daar de kerkelijke hoog leeraren Lazonder en Caonegieter als zoodanig optraden, stond hij op als privaat-docent in de Theologie om daardoor de Evangelische richting tegen te werken.

Op gelijke wijze kan er te Leiden een privaat-docent in de godsdienst-philosophie van moderne richting optreden, tegenover den rechtzinnigen hoogleeraar Gunning.

De wijsbegeerte van den godsdienst toch is een echt modern leervak, evenzeer als de dogmatiek van wetenschappelijk standpunt verouderd mag heeten. Theologie en dogmatiek behooren tot den godsdienst niet tot de wetenschap. Is de hedendaagsche eisch der yetenschap dat de godgeleerdheid godsdienst wetenschap zij, dan is de kern van de godsdienstwe tenschap de wijs^begeerte der religie Deze moet door de moderne richting hoog in eere worden gehouden. Daarvoor is een man noodig die er zijn leven aan wijden kan en moderne studenten zoowel als anderen die het begeeren kan voorlichten. De dogmatiek toch kan meermalen ons denken vervalschen, de wijsbegeerte verheldert en verfrischt het daarentegen.

Niet één man, maar meerderen kunnen de vrijzinnigen voor dit doel aanwijzen. Men denke slechts aan Bruining. de Bussy. Slotemaker, Van der Linden, Was, om van jongeren als Groenewegen niet te spreken.

Eén van dezen is allicht genegen om als privaat docent in de philosophie der religie te Leiden op te treden en bijv. twee keeren per week in dat leervak college te geven.

Duidelijk niet waar ?

Theologie geen wetenschap. Dogmatiek verouderd. Religions-philosophie hoofdvak geworden in het moderne kader, en dat neusje van den modernen zalm voorgesneden door .... Dr. Gunning.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen