Uit de Pers.

In de Geldersthe Kerkbode maakt Dr. Wagenaar bezwaar teges het denkbeeld ran Deputaten in zake de opleiding. Vooral omdat hij er het karakter der Vrije Universiteit door bedreigd acht, ten deele ook om de kerken.

De vraag komt hier bij ons op: doet deze regeling niet te kort èn aan de vrijheid der Universiteit én aan de voorwaarde van een eigen opleiding der kerken? Het eerste bezwaar weegt ons zeer. Onze Universiteit moet blijven: de vrije Vrij van staatszorg en staatsliemoeüng; maar ook vrij van de voogdijschap der kerk. Wel vraagt de Universiteit, die de kerkelijke belijdenis als grondslag stelt voor hare Theologie, innig en nauw contact met de kerk en wenscht ze gewaa^schuuid te worden door de kerk, wanneer zich neigmg tot afdwaling in het denken mocht vertoonen, die de harmonie zou verstoren van het leven; doch bij de keuze der professoren en bij de inrichting van haar leerplan moet o. i. de Universiteit geheel vrij blijven. Der kerke mag o. i nooit meer toegelaten worden dan een ^eto bij benoemingen, op grond van reeds gebleken overhelling tot ketterijen bij den benoemde; en het recht tot dit veto kan haar alleen gegund worden, omdat zij van de Universiteit voor sommige harer as. Dienaren gebruik maakt.

De Universiteit mag nooit uit het oog verliezen, dat zij er is om de wetenschap. Onze Vrije Univer siteit stelt zich ten doel om de wetenschap te her overen op den naturalistischen gedachtengang voor den Christus Gods. Dat ze heerlijke vruchten draagt ook voor het kerkelijk, staatkundig en maatschappelijk leven — is wat haar. die alleen de waarheid en ge rechtigheid van het koninkrijk der Hemelen zoekt, als op den koop toe wordt toegeworpen.

Geen klaarmaken van menschen voor eenig ambt of eenige maatschappelijke betrekking is het doel der Universiteit. Neen het is haar om de wetenschap zelve te doen. Al haar arbeid is om te graven en op te delven, de goudaderen der ware wetenschap, door God geopenbaard in de verborgenheden der natuur en schriftuur door God neergelegd in den boezem der menschheid en in den schoot der kerk.

De faculteit der Godgeleerdheid is dus geen inrichting om dominés te vormen, maar eene goudmijn is ze der geopenbaarde Waarheid. De Waarheid Gods steeds dieper te peilen, steeds nauwkeuriger uit te vorschen, steeds luisterrijker bloot te leggen, steeds triomphantelijker voor te stellen tegenover alle dusge naamde wetenschap en ijdele philosophie der eeuw, dat is haar heerlijk doel. God ook in dezen te geven de eere zijns Naams — daarom gaat het. Dat heeft onze ziel gevoeld en daarom hebben wij onze Vrije Universiteit lief met recht hartelijke en vrome .liefde.

Nu moet om dit doel te bereiken de keuze der Hoogleeraren vrij blijven. Curatoren hebben de mannen te zoeken, die van God aanleg ontvingen om te delven in de goudmijnen der wetenschap. Al derven ze alle gaven der eloquentie, al zijn ze schier onmogelijk op de colleges, als ze maar boeken kunnen schrijven, wier inhoud ons verder brengt in de kennis, hetzij van de verschijnselen der natuur en des men schelijken levens, hetzij in het verstand der Waarheid Gods, geopenbaard in zijn Woord, dan zijn ze ons gewenschte mannen; want hier ligt het eigenlijke doel der Universiteit.

En daarom zou o. i. de vereeniging voor Hooger Onderwijs niet mogen ingaan op een voorstel, dat de keuze der theologische professoren in handen zou geven van de kerken en dat van de kerken op deze wijze financiëelen steun zou doen erlangen Beide deze dingen doen te kort aan den eernaam : »? -ys Universiteit.

Ook van den kant der kerken moeten er o i bezwaren worden ingebracht tegen de voorgeslagen regeling. De kerken toch hebben voor de bediening des Woords mannen noodig, die welbeslagen ten ijs komen; mannen, die flink wetenschappelijk onderlegd zijn, maar ook terdege practisch gevormd; mannen, die niet geoefend behoefen te zijn in het discursieve denken, maar die goed moeten weten wat de gere formeerde leer inhoudt, wat het gereformeerde kerk recht eischt en bovenal er slag van moeten hebben om den bijbel te kunnen openen, verklaren en toepassen Mannen ook moeten het zijn van welsprekendheid; die geregeld kunnen denken, de stukken flink logiscla uiteen zetten en in goede taal en aangenamen vorm hunne gedachten kunnen vertolken. Mannen die boeien als ze spreken; naar wier onderwijzing gij gaarne komt luisteren, omdat ze even degelijk is als smakelijk Ziet, om nu zulke predikanten te kunnen bekomen, moet men o. i wel gebruik maken van eene theologische faculteit voor den ondergrond, de algemeene ontwik keling enz., maar moet de kerk ook nog iets anders hebben dan eene faculteit; daarvoor is noodig een eigen kerkelijke inrichting: eene theologische school.

Daarom zou het ons het verkieselijkst dunken, dat de Geret. Kerken de opleiding harer a s. Dienaren aldus regelden:

De kerken zelve drijven een theologische school, die zich ten doel stelt aan de kerken af te leveren wel ontwikkelde, goed gereformeerde, practisch bekwame predikanten. Om op deze school te kunnen worden toegelaten moet men hebben genoten: a eengymna siale opleiding of een examen ondergaan, ongeveer gelijk staande met het eind examen van een gymnasium; b. een theologische opleiding aan de vrije Gereform. Universiteit, blijkens diploma van candidaat in de the ologie aldaar verworven — of van wege de kerk zal een onderzoek gedaan worden naar theologische ken nis, ongeveer met de eischen van het candidaats examen in de Theologie gelijk staande. De school zelve geeft onderricht in alles wat niet van algemeen Theologische aard is, maar specifiek gereformeerd. Ingepeperd moet den jeugdigen Theologen o. a. de nauwkeurige en grondige kennis van de geschiedenis der gereformeerde dogmatiek ea moraal; der geref. kerk. speciaal in de Nederlanden; der geref zending; duchtig moet hier gewerkt worden om onder de knie te krijgen de Geref. symboliek en het goed verstand van de formulieren, beide van belijdenis en liturgie onzer Geref. kerken; ook de geref. controvers moet hier voltooid en - de jonge theologen moeten leeren exegetiseeren van be lang, en voorts leeren preeken, catechiseeren, debatteeren, enz.

Zulk een eigen theologische school kunnen o. i. de kerken gebruiken en — mocht er eene breuk komen met de V-U., dan hielden de kerken in deze school een uitgangspunt om door uitbreiding der hoogleeraren enz weer zeer spoedig een compleete theologische op leidmg van 't gymnasium af klaar te krijgen en blijft de kerk onafhankelijk van de Universiteit.

Een dergelijke regeling komt ons voor naast de door onze Depmaten voorgeslagene, de overweging der broederen te verdienen. Zij l> aat de kerken, geett de verlangde eenheid in opleiding (met daarnaaststelling van 't beginsel van vrije studie) en laat intact de vrijheid onzer Universiteit!

We meenden deze beoordeeling te moeten medcdeelen.

Edoch zij er bij gevoegd, dat, hetgeen Dr. Wagenaar voorslaat, juist hetzelfde is, wat voor drie jaar in de Acta voor vereeniging was aangeboden, maar toen door de Synode van Kampen verworpen is.

Daargelaten dus allerlei kleine bedenkingen, vooral tegen de algemeene theologische opleiding aan de Vrije Universiteit, staat aan de verwezenlijking van dit denkbeeld de geschiedenis in den weg.

Het ware ook o. i. het best en het zuiverst geweest.

Maar. ... het is nu eenmaal te Kampen verworpen,

KUYPER.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen