Uit De Pers

De petroleum was spotgoedkoop.

Schier voorniet spoot ze uit den grond op, en al wat te betalen viel, waren zekere kosten van opvanging, zuivering en transport.

Nu kost ze op eens het dubbele; en wie weet hoe hoog ze nog in prijs klimt, want het Kapitaal wil er goud uit slaan.

Dit leidt de ZuidhoUandsche Kerkbode tot deze beschouwing:

De petroletim schijnt te moeten dienen, om licht te geven, niet alleen op natuurlijk, maar ook op sociaal gebied. Mijn lezer en lezeres behooren zeker niet tot degenen, die oordeelen, dat de eenvoudigen geen kennis behooren te nemen van wat er op politiek en ook op sociaal gebied te doen is. Op dat gebied ligt het natuurlijk heil van uw naaste, waarvoor de Heere Jezus Christus zijn volk ook een hart en een oog gegeven heeft, en waarvoor Hij hun ook een roeping en taak schonk. Behalve nog, dat voor den welstand, en den bloei van 's Heeren gemeente zooveel van dit natuurlijk leven afhangt, — en bovenal, dat dit natuurlijk leven ook Gods ordinantie en zijn eere raakt.

Nu maar, zooals ik zeide, voor wie niet zien wil, kan de petroleum dienst doen en licht geven. En dat licht zal beginnen te schijnen in de zak van moeder de vrouw. En als we vrouwen en moeders er bij krijgen, dan gaan we vooruit.

Wat er dan is?

De petroleiun kan u de sonde van het kapitaal leeren.

O heel eenvoudig, vrees niet, dat ik met geleerdheid komen zal. Er is een plannetje in de wereld met de petroleum. De petroleum gaat opslaan. Van 5 op 6 en 7 nu reeds tot 14 en 15 centen de kan en zoo lot 20 centen toe, misschien nog hooger. Waarom? Is er gebrek? Is de zee bevroren, zoodat de petroleum niet aangevoerd kan worden? Kosteft de bronnen, waaruit zij opwelt, te veel? Niets van dat alles. Een heel vat petroleum kost aan de bron 53 centen. Het stroomt daar zoo maar uit de aarde. God geeft .de petroleum uit den bodem kant en klaar voor zijne raenschenkinderen; zoodat wie bijna niets in de wereld heeft, althans heel goedkoop, voor iets meer dan de kosten van aanvoer, liclut kan hebben.

Nu zijn er echter menschen, die geld hebben, veel geld, onnoemelijk veel geld, en die dus als goede rentmeesters moesten trachten, hun geld ten nutte hunner medemenschen te besteden, Daar hebben ze het voor. Maar die menschen léven slechts, om meer geld te krijgen, altijd meer; om al het geld te krijgen, als ze kunnen. Al de centen, waarmee de arme zijn stuk brood moet koopen en zijn lampje met een klein pitje moet laten branden.

Nu, al het geld heeft nog niemand, maar de rijksten kunnen zich verbinden en sa? iien zien, dat ze het ooilammetje van den armen man machtig worden. Zóó hebben ze bedacht, en zoo hebben ze gedaan. En ze hebben samen de petroleumbronnen gekoeld, zoodat niemand er meer één kannetje uit scheppen kan, of hij moet het van die groote heeren koopen. En die heeren hebben nu besloten, — als ze durven! om de petroleum op 20 of 30 centen de kan te brengen, dan scheppen zij al uw koper aan goud uit hun petroleumbronnen.

Daar hebt gij nu de zonde van het kapitaal.

Niet van het kapitaal van één enkel mensch, maar van tiet kapitaal, dat de rijken tot samenwerking drijft, om de armen uit te zuigen en te verteren.

Begrijpt gij het nu? Wanneer nu die millioerien altoos maar verdubbelen, koopen deze heeren eindelijk de zee, zoodat niemand meer daarop mag varen; en zij koopen de aarde, zoodat niemand meer mag zaaien of arbeiden of wonen of leven, dan indien hij zijn bloed en zijn leven aan het kapitaal in slavendienst geeft.

Zeker, zoover zijn we niet, maar uw petroleumlampje, dat door het dure licht uw kinderen het brood uit den mond neemt kan u zeggen, waarheen wij gaan. Dat deze en die wat geld heeft, dat is goed en natuurlijk, en al hebt gij het niet en ik niet, daar moeten we hen niet minder lief om hebben; de Heere God heeft ons ons deel beschikt, en Hij is goed. Juist de verscheidenheid moet tot samenwerking leiden, al hebben de rijken hierin zeker evenveel aan-en af te leeren als de armen.' Maar dat de rijken zich verbinden, om zich van het deel der armen meester te maken, namelijk van de bronnen van bestaan, van den akker, van den liandel, van den arbeid, het voedingsmiddel dergenen, die geen geld hebben, dat is zonde. DaXhet kapitaal zich meester maakt van de bronnen van bestaan, en den mensch, die eigenaar van zijn arbeid is tot een werktuig van zijn arbeid maakt, om het goud van het kapitaal op te hoogen, — dat' is broedermoord, dat schreit naar den hemel om wraak.

Dat het kapitaal zich aan den arbeid huwt, en zoo ook rechten heeft in den arbeid, — dat is recht en n: -ituurlijk. Maar dat het kapitaal den arbeid ten eigen bate exploiteert, — dat is ondragelijke verdrukking van den zwakke door den sterke, die slechts op opstand, op moord en doodslag uit kati loopen.

Zeker, ook als men ons vertrapt, ïullen wij als= Christenen onzen naaste liefhebben; — maar het is ook onze plicht het onrecht aan te wijzen, extegen te getuigen, samen 'met de van God gegevers

middelen er tegen te %MeB, en, waar wij kunnen,

Hier is roof, diefst.-^i^ die God in zijn wet verbiedt. En de volMen ne^^ug^ (e roepen, en de cruerhede hebben wet en ^Vaard te gebruiken, om deze zonde te keer te gaan.

Het k^Jpïtaal moet door de wetten der overlieden aan. 'tanden gelegd vvorden, opdat het zich niet Vergrijpe aan de bronnen van bestaan, die God voor alle menschen gaf, en aan het kapitaal van den arme, dat is zijn arbeid.

Dit gevaar is niet denkbeeldig.

In de handen van sommige combinatiën wordt het Kapitaal zoo onmatig machtig, dat het op heel een product over gansch de wereld allengs de hand gaat leggen.

En dan natuurlijk zet het den prijs zoo hoog op als het wil.

De zonde der oude graanopkoopers, die door duur broo; ! zich zelven rijk en het land arm maakten.

KUYPER.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen