Twee-en-dertigste Jaarverslag van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerde Grondslag - pagina 56

uv tuig, een kunstwerk, wenscht te onderzoeken, hoe ter wereld zou dan de wetenschap, 'dat zijn vader dat werk heeft gemaakt en hem in de gelegenheid heieft gebteld h e t t e leeren kennen, den zoon bij zijn onderzoek, dat de vader verder geheel aan hem heeft overgelaten, eenigszins in den weg kunnen staan? Ik weet wel, d a t in de practijk van h e t leven de zoon niet altijd lust heeft in hetzelfde werk bezig te zijn, waarin zijn vader werkzaam was, om-dat zijn aanleg en zijn begeerte eene andere richting uitgaan, maar d a t bewijst jüleen, dat, zooals elke v e r g e l i j k i n g , iQok deze mank ga^t. In de onderstelling, waar ik van uitging, is h e t werk van den Vader allesomvattend, zoodat daarbuiten geen werk bestaat, d a t men zou kunnen onderzoeken. Wij hebben bovendien de ervaring vóór ons, wanneer wij beweren, d a t de bieginselen, door ons beleden, wèl ingaan tegen velerlei theorieën, hypothesen en wijsgeerige stelsels, die geen zuivere wetenschap zijn, maar geenszins het onderzoek der natuur belemmeren. Grewoonlijk houden de mannen der natuurwetenschappen zich in hunne geschriften buiten deze vraagstukken, maai' onder hen, "die zich openlijk op theïstisch standpunt plaatsten, mag ik toch uit vroeger en later tijd mannen noemen als Oauchy, Euler, Gausö, Faraday, Lyell, Romanus, Bakhuis Eoozeboom, William Thomson (Lord Keivin), die t o t de eersten op h e t gebied hunner wetenschap behooren; z5 vonden zich bij hunne onderzoekingien doior hunne religieuze overtuiging niet belemmerd. Daarenboven moet ik opmerken, dat hij, die van de bovengenoiemde beginselen uitgaat, ook dan het onderzoek niet ^aJ. schuwen, wanneer h e t hypothesen en theorieën betreft, waarvan h e t a priori bij hem vaststaat, d a t zij tegen zijne beginselen indruischen, en hij zal dat onderzoek zeker met niet miuder oprechtheid en waarheidsliefde ten einde brengen dan zij, die van het naturalistische standpoint uitgaan. Beginselen zijn b e g i n s e l e n , niet meer, maar ook niet minder. Niet meer: het telkens redeneeren over beginselen, zonder d a t men hunne strekking en de draagkracht voor h e t leven doorziet, zonder d a t men ze in de practijk toepast, baat niet veel; maar ook niet minder: het practisch handelen, waarbij men zich geen rekenschap geeft van de gronden, die richting en eenheid aan h e t handelen moeten geven, brengt niet vooruit, maar sticht verwarring. Een goed begin is het halve werk, is dus veel, maar niet alles, maojr het einde kan er niet zijn zonder het begin. Dat is waar voor elk© wetenschap afzonderlijk, maar ook voor alle sa-men. Dat is <ie groiote idee, waarop de Vrije Universiteit b e r u s t : miet die idee s t a a t of valt zij. In die idee ligt hare kracht, maar hare uitwerking brengt ook groote

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen