1943 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 78

n magest Dit standaardwerk heeft wel 14 eeuwen lang de geesten \olkomen beheerscht Het was het gezaghebbend leerboek, waaruit alle astronomen in de Middeleeuwen hun geheele sterrenkundige kennis geput hebben Nicolaas Copernicus was de eerste die zich openlijk verzette tegen de opvattingen der Oudheid Hij stelde zijn heliocentrisch wereldbeeld tegenover het geocentrische van Ptolemaeus Er waren daarbij twee geschilpunten m het geding het eerste betrof de dagelijksche beweging van den hemel of van de aarde en het tweede de jaarlijksche beweging van de zon of van de aarde. Ptolemaeus leerde dat de aarde stilstond en de geheele hemel in 24 uren een omwenteling volbracht Aristoteles had geleerd de natuurlijke toestand van het element aarde is die van rust in het middelpunt der wereld In overeenstemming met deze philosophic verwierp Ptolemaeus de aswenteling van de aarde Indien de aarde roteerde zegt hij dan zou deze draaiing spoedig tot stilstand komen omdat beweging met past bij de aardsche elementen Maar hij voert ook een bewijsgrond aan, die ontleend is aan de ervaring Wanneer de aarde draaide, zoo betoogt hij ergens, en een voorwerp werd omhoog geworpen, dan zou het, terugvallend achtergekomen zijn bij zijn vroegere omgeving Maar dit werd nooit waargenomen De aarde moet dus wel stilstaan Dit argument van Ptolemaeus heeft tot in de zeventiende eeuw veel indruk gemaakt Galilei heeft het eerst met zijn traagheidswet aangetoond dat deze redeneering foutief is Tegenover de oude opvatting dat de aarde stil staat en de hemelbol in 24 uren een omwenteling maakt verdedigde Copernicus de voorstelling dat de aarde dagelijks om haar as wentelt HIJ beriep zich op uitlatingen m dezen zin die hij bij sommige Grieksche wijsgeeren had aangetroffen Zijn betoogtrant is nog geheel in den geest van de oude wetenschap Hij kent aan de aarde een , natuurlijke beweging" toe Een dergelijke beweging, zegt hij blijft vanzelf bestaan De tegenwerping dat de aarde door de snelle beweging uit elkaar zou spatten weerlegt hij met de snedige opmerking dat dit veel eerder het geval zou zijn met den hemelbol waaraan de sterren bevestigd waren die immers een veel grooteren straal had en die dus een \ eel grootere snelheid moest hebben om in een etmaal een omwenteling te volbrengen Beweerde Aristoteles dat een toestand van rust paste bij de aarde Copernicus betoogde dat deze behoorde bij den sterrenhemel, De kwestie, of in 365 dagen de zon een baan om de aarde beschrijft dan wel de aarde een omwenteling om de zon, is gecompliceerder Uit Ptolemaeus' Almagest weten we welke voorstelling de Grieken hadden van het onderling verband tusschen de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen