1943 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 110

104

wiens zelfbesef, d i wiens hart, door de wetenschap nog niet is toegeschroeid, zal dan ook door het positivisme worden bevredigd. Twee oudere wijsgevige richtingen, n 1 realisme en idealisme, laten de vraag naar de zm der wetenschappelijke waarheid wel toe Het realisme vat het denken op als een aanpassing van de feiten aan de realiteit het is de vereenzijdiging van het denken naai de kant van het object terwijl het idealisme hier de immanente ,,Vernunft" ziet werken het is de vereenzijdigmg naar de kant van het subject Beide stemmen hierin overeen dat de relativiteit van het denken inderdaad een piobleem is, maar tenslotte vormt het toch een schijnprobleem, immers deze relativiteit wordt achteraf weer opgeheven m een eeuwig werkende natuur of m een eeuwig denkende Vernunft Nu IS het een gelukkig, en overigens ook vanzelfsprekend verschijnsel, dat we bij de leerlingen nimmei een wijsgerige toespitsing m een dezer drie denkrichtingen zullen opmerken, hun jeugd en de Hollandse nuchterheid doen hier veel goed Maar iets van de moeilijkheden die hier liggen, zullen ze toch gevoelen, hoe zou anders ook het formalisme en het scepticisme zoals dat, naar ik meen bij de leerlingen wel voorkomt, verklaard moeten worden^ Zijn formalisme en scepticisme niet kinderlijke, en tegelijk echt menselijke pogingen om hier met de dingen klaar te komen' Maar dan is daar voor ons ook de noodzakelijkheid om hun te laten zien, hoe dit alles is m te voegen m de christelijke wereldbeschouwing En als WIJ dit doen moeten wij ten volle aan het karakter van voorloopige waarheid", dat aan alle wetenschap toekomt, vasthouden Alle wetenschappelijke waarheid is waarheid ,,pro mensura humana" De zin van zulk een waarheid hangt samen met de zin van het menselijk bestaan, en dit bestaan is een tijdelijk, een creatuurhjk bestaan Juist de H. Schrift werpt op de tijdelijkheid van den mens zulk een helder licht, en hiermee bevestigt ze, wat heel de menselijke ervaring leert Het formalisme kan tenslotte de tijdelijkheid toevalligheid en beperktheid van den mens niet toegeven, het probeert er boven uit te komen, voor het scepticisme vormt het een reden tot wanhoop of destructie, de Schrift toont de tijdelijkheid van den mens en van al 's mensen werk als door God gewild als voortvloeiende uit Zijn eeuwige Raad en daarmee als zinvol Maar dit brengt de Schrift niet tot pessimisme Inhoud van die Raad toch is ook dat God den mens plaatst in een bewoonbare wereld, een wereld waarin leven en denken mogelijk is en in het bizonder, dat God door het geloof in Christus ons een Vader in de hemelen is. Juist dit laatste verzoent ons met God, en brengt ons er

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen