1943 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 31

27 wustzijn — luister' — verzet zich als regel practisch in het leven van eiken dag tegen de eigen sterfelijkheid met dezelfde hardnekkigheid, waarmee het leven met den dood zelf strijdt De wetmatigheid, dat het leven den dood in zijn schoot draagt, wordt meestal zoo opgevat dat ieder zichzelf practisch daarvan uitzondert, voor elk ander geldt deze wet alleen niet voor het eigen ik Hoe de wetenschap ook moge pogen het onbekende te rationahseeren, het onbekende blijft ons door zijn , unheimhch karakter fascmeeren De Himalayatoppen en de Noordpool blijven trekken, boeien, Idscmeeren Aan de barrière van den overgang, van hetgeen leeft, m, wat dood is, '— evengoed als daar, waar de overgang van het doode tot het levende ligt moest de wetenschap tot op heden halt houden. En ook het diepste probleem van het leven de dood, het lot van het ik, onttrekt zich — ik blijf met opzet nog geheel binnen de gangbare natuurwetenschappelijke gedachtenspheer, over de Christelijke beschouwingen ten aanzien hiervan hoop ik later uitvoerig te spreken — aan de wetenschap. Gelukkig pijnigt dit de menschen minder, dan wij zouden verwachten Üe natuur is genadig De natuur verdringt als vanzelf, wat zoo heel gemakkelijk kan worden tot een metaphysischen nood. De angst voor het onbekende dat de dood voor ons allen is en blijft, zoolang wij dezen met zelf gepioetd hebben, vindt zijn uiting ook in alles, wat de mensch doet, om dien angst te compenseeren en te overcompenseeren begrippen, zooals wij deze kennen uit de school van Adler. Een belangiijke studie over deze compensaties heeft Hugo Sperber gegeven Todesgedanke und Lebensgestaltung Wien, 1930 Uitgaande van wat voor vele groote kunstenaars het motief is geweest de gedachte aan den dood (denk aan Ridder dood en duivel' van Durer, Holbeins,, Doodendans" en Bockhns beroemd geworden „Zelfweergave'), wijst Sperber op het algemeen menschelijke, primaire minderwaardigheidsgevoel (gelijk hij het noemt), met zijn constante componente, te voorschijn geroepen door de weerloosheid tegenover het onvermijdelijke einde, en met de variabele componenten door de beschadigingen van het leven opgeroepen De mensch moet m eigen ziel dit bewustzijn van vergankelijkheid uitvechten Hierin heeft het streven naar menschelijke grootheid, naar menschelijken roem zijn eerste bronwei, het IS een bepaalde vorm van den stnjd tegen den dood Dezelfde be-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen