1943 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 107

101

zelfde structuur als de hedendaagse wetenschap. Het is onmogelijk om van de natuurwetenschap een helder beeld te krijgen zonder met een veelheid van theorieën bekend te zijn. Ook hier is men tot eenheid van opvatting niet gekomen en zal men vermoedelijk ook niet komen. De veelheid der theorieën zijn de zichtbare symbolen van de geestesworsteling, die hier plaats heeft, en van de weg, waarlangs de wetenschap is voortgeschreden. Maar dit behoeft in geen geval tot negativisme te leiden. Zelfs een onjuiste theorie heeft haar betekenis voor de voortschrijding van het denken, ja zeer vaak is ze het uitgangspunt voor het opstellen van een nieuwe theorie. De eindigheid van de voortplantingssnelheid van het licht werd gevonden toen men op de verduistering van de manen van Jupiter de foutieve theorie van de oneindigheid dezer snelheid toepaste, en de aethertheorie bleek innerlijk onmogelijk, toen men consequent de wetten der mechanische beweging op de aether wilde toepassen, daarna baande ze zelf de weg voor een nieuwere theorie. Een echte ,,Neu-Schöpfung" kent de wetenschap niet, overal is het nieuwe op het oude gebouwd, en het onvolkomene in het tegenwoordige bereidt weer het toekomstige voor. Zoals ik reeds zei : kennis komt steeds voort uit kennis, en de gedachte als zou de wetenschappelijk ontwikkeling in een voortdurende opbouw en afbraak bestaan, hebben we als negativistisch bij de leerlingen te bestrijden. Dit alles geldt eveneens voor hedendaagse natuurkundige theorieën als relativiteitstheorie en quantum mechanica. Velen menen nog wel van een continuiteit te mogen spreken voor zoover het de klassieke physica betreft, maar schijnen, zodra de nieuwere physica aan de orde komt, woorden als revolutie, Umstürz in de mond te moeten nemen. Dit alles gaat ook onzen leerlingen niet voorbij, ze hebben al spoedig het vermoeden, dat het in de ,,hogere wetenschap" soms op een buitengewoon vreemde manier toegaat. Populaire geschriften, in de laatste jaren in groten getale op de markt verschenen, zullen hiervan mede wel oorzaak zijn. Laten wij, leraren, aan een dergelijke gewichtig-doenerij niet meedoen, het is maar al te gemakkelijk hier met het een of ander sensatie te verwekken, en sensatie is nu eenmaal in onze tijd een gewild artikel. Maar we schaden er de jeugd mee. en werken mee aan een geestelijke ontworteling. De moderne natuurkundige theorieën hebben toch immers, principieel genomen, de structuur der klassieke natuurwetenschap niet veranderd, ze zijn niet voortgekomen uit een andere methode van denken of uit een vreemde wereldbeschouwing, maar uit de schoot der wetenschap zelf, in het bizonder uit de buitengewone verfijning, die de experimentele techniek de laatste decennia heeft ondergaan. De logische eigenaardigheid van

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen