1943 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 106

lóö daar maar al te gemakkelijk toe. Men kan zelfs aanmerkingen maken op het weinig stringente bewijs dat we m vele gevallen aan de proeven ontlenen en van mening zijn, dat dergelijke bewijsvoeringen toch eigenlijk te kort doen aan de waardigheid der wetenschap. Maar dan zondigen we tegelijk tegen de eisen, die ware wetenschap, zowel als tegen die, welke een gezonde didactiek stelt Het moge honderdmaal waar zijn, dat we de werkelijkheid alleen theoretisch ons kunnen indenken met behulp van onze begrippen, niet minder waar is het, dat we deze begrippen juist hebben geconcipieerd met het oog op de werkelijkheid, zodat we met behulp van deze begrippen waarheden uitdrukken Ge gevoelt, dat de strijd tusschen positivisme en realisme, welke m de hogere regionen dei geesten nog altijd gestreden wordt, ook ons onderwijs niet voorbij gaat Tenslotte lijkt het mij voor ons onderwijs ook van belang om op de ccntmmteii m de ontwikkeling der wetenschap de aandacht te vestigen. Voor den leerling van het formalistische type schijnt deze continuïteit als een vanzelfsprekendheid te gelden, zijn vertrouwen op het theoietische denken schijnt onbeperkt te zijn en voor hem lijkt het veeleer een kwestie van denkarbeid en tijd te zijn om de gehele werkelijkheid m haai volkomen glad gestreken kleed der theorie te vatten Strikt genomen moet ons onderwijs hem echtei wel tot nadenken stemmen. Nemen we b.v. eens de behandeling der lichtverschijnselen, zoals ze m de klas achtereenvolgens aan de orde komt. Wij beginnen met een geometrische theorie voor de terugkaatsmg en de breking van het licht, daarna wordt deze als geheel ondeugdelijk terzijde geschoven en vervangen door de trilIingstheorie der aether, tenslotte moet ook deze nog weer wijken voor een electromagnetische opvatting van het licht, waarna we dan mm of meer terloops nog meedelen, dat ook hiermee het laatste woord nog niet is uitgesproken. Het geduld van den leerling en het vertrouwen, dat hij ons schenkt, wordt op deze wijze wel op een zware proef gesteld. Bovendien zal het hem niet ontgaan, dat we m de natuurkunde op allerlei gebieden met verschillende theorien werken op het gebied van de warmteverschijnselen met de moleculairtheorie, voor het licht gebruiken we al of niet de aethertheorie, voor het magnetisme de theorie van Weber, terwijl binnen de leer der electnciteit voor bepaalde onderdelen weer gewerkt wordt met de electronentheorie van Lorentz. De eenheid en continuïteit der wetenschap schijnt wel vaak in ons onderwijs zoek te zijn, en explosies van scepticisme en negativisme, zoals we die wel eens meemaken, zijn toch eigenlijk wel voor de hand liggend. Intussen, ook in deze zin vertoont ons onderwijs principieel de-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen