Mozaïsch en Romeinsch recht : eene vergelijkende rechtsstudie - pagina 24

16 doende om de onhoudbaarheid van wat hij zegt te zien, zoo voegt het ons niet te klagen, alsof zijne bereidwiUigheid om van dienst te zijn, ons den arbeid te zeer zou hebben verzwaard, en kunnen wij, rechtsgeleerden, den pUcht tot wederkeerig hulpbetoon gevoelende, aan theologen, bepaaldelijk aan hen, die in bewondering zijn over de resultaten der moderne kritiek, dit leeren, dat eenige nauwkeurigheid bij wetenschappelijken arbeid niet volstrekt overtollig is, al worden dan ook de uitkomsten daardoor iets minder verrasssend. Onder de moeielijkheden, die bij de behandeling van het Mozaïsch recht zich voordoen, behoort ook het gansch eigenaardig karakter, hetwelk die wetgeving draagt, al miskent hare beteekenis wie meenen mocht dat zij, geheel gelijk zij tot ons kwam, voor alle volken dienen moet. Dat dit in haar gezocht is, kan zeker weinig bevreemden. Ook het Romeinsche recht gold langen tijd voor velen als de ratio scripta, en zullen weinigen meer instemmen met wat nog in 1853 door Lenz gezegd werd, als hij zich aan het bewijs der stelling waagde: „Bas absolute Becht ist das Römische" ^), toch doet de bovenmatige vereering, die aan dit recht ten deel viel, haar schadehjke werking nog voortdurend gevoelen. Straks waren het de leeraars van het natuurrecht, die voor hunne, vaak tot in kleine bijzonderheden uitgewerkte, regelingen op de erkenning als algemeen bindende waarheid aanspraak maakten, al toonde ook hun werk veelal zeer duidelijk den invloed der omgeving, in wier midden het was opgesteld, en beantwoordde het zoo aan de door Lenz gegeven schets, als eene „naïve Aufnahme des praktisch Geitenden, vernüchtert und destillirt zu dürren Yerstandesabstractionen"; enz. 2). Geen wonder waarlijk, dat op zijne beurt ook het Mozaïsch recht vaak is beschouwd geworden als van zoo absoluut gezag. Nochtans hebben we vlak omgekeerd uit die wetgeving dit te leeren, dat het recht rekening moet houden met, en zoo afhankelijk is van toestanden en omstandigheden, die bij het eene volk uitsluitend of wel in anderen vorm dan elders bestaan. In dien zin draagt metterdaad ook het Mozaïsch recht een betrekkelijk karakter, en is het aan andere rechtsordeningen gecoördineerd. Toch mogen we allerminst hierbij blijven staan, en onderschat 1) üeber die yeschichtliche Entstehuny 2] ï . a. p., bl. 3.

des Rechts, 1)1. 35.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen