Mozaïsch en Romeinsch recht : eene vergelijkende rechtsstudie - pagina 41

33 wijze, waarop de verbinding tusschen die beginselen en het leven was gelegd. Aan vergelijking is vaak gevaar verbonden. Dit geldt niet het minst op het terrein des rechts. Met treffende juistheid wordt op een gansch niet denkbeeldig gevaar in dezen door von Hahn gewezen, als hij, tegenover Schmidt's .werk: Ber prindpielle Unterschied zwischen dem römischen und germanischen Bedde (1853)0 zijnen arbeid stelde: Die materieüe Uebereinstimmung der römischen und germanischen Bechtsprindpien. (1856) Von Ihering zet op keurige wijze uiteen, hoe een recht zoowel van anatomischen als van physiologischen kant bezien moet worden; niet „blosz von Seiten seines geistigen Gehaltes, seiner logischen Gliederung und Einheit", maar evenzeer naar „seiner praktischen Brauchbarkeit". ") Ja, van hoeveel belang eerstbe-. doelde arbeid ook wezen moge "), toch mag nooit vergeten worden, al geschiedt het zoo vaak, dat alle recht ten slotte bij uitnemendheid praktisch moet zijn; het leven niet drukken mag, maar dienen moet en steunen, en daarom soms gedoogd moet worden, gelijk de Romeinen ons met hun lus singulare hierin tot voorbeeld kunnen zijn, dat het leven den logischen samenhang des rechts, de ratio of regula iuris, hier of daar verstoort •*). '} Weinig gunslig oordeelt over dit werli von Uiering, Geisl des röniisclien Rechts, dl. I I . 1, 4ile ed., noot 43 (bl. 58); noot 143 (Ijl. 124); noot 472b (bl. 308). 2) ï . a. p., dl. I, 4de ed., bl. 48. 3) De zelfstandige behandeling van dit deel des rechts is zeer vergemakkelijkt geworden door de werken van von Ihering, Binding, Thon, Bierling, e. a. Onder encyelopaedie wordt allerlei verstaan. Vaak worden met dien naam ook lexica gedoopt. Of eene verzameling van monographiën over verschillende deelén des rechts, zooals von Holtzendorff's Encyclopddie der Rechtswissenschaft. Zelden echter beperkt men dien naam tot de wetenschappelijke afpaling en verdeeling van de wetenschap. Schier immer toch brengt men ook daaronder wat vaak algemeene rechtsleer geheeten wordt. In Engeland spreekt men van General Jurisprudence of Jurisprudence. Maar omgekeerd is daarin dan tevens de encyelopaedie begrepen. Men zie hierover de in von Holtzendorff's Deutsche Zeü-und Slreit-Fragen opgenomen studie van Grüber : Das römische Recht als Theil des Rechtsunlerrichles an den englischen Universildten (a". 1889); zeker niet het minst belangiijke geschrift onder de vele, welke hun ontstaan te danken hebben aan den in de laatste jaren, vooral in Duitschland, over de methodologie van het recht gevoerden strijd, waarin de uitnemendste mannen zich hebben doen hooren. *) L. 16 D. I. 3 : „lus singulare est, quod contra tenorem rationis propter aliquam utilitatem auctoritate constituentium introductum est." Maar juist om de afwijking van de aangenomen rechtsbeginselen kan zoodanige bepaling niet verder worden doorgetrokken; 1.14: „Quod vero contra rationem iuris receptum est,

3

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen