Mozaïsch en Romeinsch recht : eene vergelijkende rechtsstudie - pagina 43
Rede, gehouden bij de overdracht van het rectoraat der Vrije Universiteit
S5 te leiden, hetwelk zegt: „De wet beschouwt het huwelijk alleen in deszelfs burgerlijke betrekkingen." Evenzeer echter is het mogelijk de zedelijke idee dezer betrekking op den voorgrond te stellen, om daarna, naar het verband harer geledingen, de rechtsvoorschriften te ordenen. Met op hunne onderlinge verhouding wordt dan bij de schikking gelet, maar op de plaats, welke zij innemen in het geheel dezer levensbetrekking. Telkens laat men dan als het ware openingen niet ingevuld, wijl daarvoor bepalingen gelden van ander gehalte. Men handelt als de vrouw, die op het nog ledige stramien het geheele patroon als afgewerkt reeds ziet, en nu begint met achtereen te borduren alles waarvoor wol vereischt wordt van groene of roode kleur. Op zich zelf geven die figuren dan geen beeld terug. Maar in verband met wat door wol van andere kleur daaraan nog wordt toegevoegd, zullen deze griUige brokstukken een prachtig, gansch samenhangend bloemwerk vormen. Zoo kan dan het recht worden bezien uit anatomisch en uit physiologisch oogpunt, gelijk von Ihering zich uitdrukt; of op zich zelf of als middel, gelijk door von Hahn wordt gezegd. En dit tweeërlei standpunt nu, zoo merkt de laatste Schrijver op, doet het gevaar ontstaan dat, wanneer twee of meer wetgevingen met elkaar zullen vergeleken worden, men de eene dan neemt in haar anatomisch en de andere in haar physiologisch bestaan, en zoo tot gansch verkeerde gevolgtrekkingen geraakt. Ja ook is men volgens Hahn niet zelden in dit euvel vervallen. Bepaaldelijk bij eene vergelijking van het Romeinsche en het Germaansche recht. Terwijl op het eerste meestal de systematische methode wordt toegepast, en bij de voorschriften inzonderheid op datgene gelet wordt, waardoor de juridische constructie van een instituut mogelijk is, wordt het Gérmaansche recht in den regel meer van ethischen kant bezien. Men gaat daarbij veelal van de levensbetrekking uit, en van de zedelijke idee, welke daarin hare uitdrukking moet vinden. Ook acht hij dat verschil in wijze van behandeling allerminst toevaUig. Yan Romeinsch recht sprekende, bedoelen wij als gewoonlijk het privaatrecht alleen. Moge al Rein's arbeid Das GrimincdrecM der Bomer, en veel meer nog Mommsen's Bömisches Staatsrecht, ons de belangrijkheid ook van andere deelen uit Rome's rechtswereld doen kennen, — toch staat om meer dan éénereden het
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 20 oktober 1890
Rectorale redes | 100 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van maandag 20 oktober 1890
Rectorale redes | 100 Pagina's