Schuld en straf - pagina 11
Rede, gehouden bij het overdragen van het rectoraat der Vrije Universiteit
5 slechts voor dat ééne middel, hetwelk tot het doel staat in de verhouding van adaequate causaliteit. Maar op de vraag hoe die verhouding gevonden wordt, luidt het antwoord, dat dit „erfahrungsgemasz" geschiedt. Waarbij vergissing zeker niet is uitgesloten. Zelfs acht hij als toepassing van zijn beginsel te kunnen stellen dat, zoolang de „padagogisch vielleicht nicht unanfechtbare" meening heerscht, dat bij opvoeding Kchamelijke tuchtiging niet altijd gemist kan worden, de opvoeder, die dit middel voor zijn doel gebruikt, niet wegens lichamelijke mishandeling strafbaar is. VoN LiLiENTHAL noemt zelve de meening dat hier adaequate causaliteit bestaat, dat lichamelijke tuchtiging wel eens noodig kan zijn, misschien niet onbetwistbaar. En a] ware zij onbetwistbaar, zoo kon toch — dit valt niet te loochenen — in een gegeven geval de opvoeder in het aannemen dier causaliteit falen. Nochtans is hij altijd onstrafbaar, zoolang die wellicht onjuiste meening heerscht! Zietdaar wat wordt van de adaequate causaliteit. VoN LiLiENTHAL is te blij met de illusie van aan het schuldig handelen weer een stuk ontwrongen te hebben, dan dat van ernstig, of eenig,. rekenen met logica nog sprake kan zijn. Van beginselen wil men niet hooren. Dit laat zich begrijpen van wie den bodem waarop hij staat, liever niet ziet blootgelegd. GROEN VAN PRINSTERER heeft opgemerkt, dat in het uit de Reformatie geboren Nederland de vrijzinnigheid gemeenlijk gesluierd voor den dag komt wegens het gevaar van nationale reactie. Het terugvoeren van de vrucht naar den wortel dient zeker voorzichtig te geschieden. Maar veler afkeer van wat smadelijk de loketkast heet is anders niet dan vrees voor het ontdekken van verwantschap en grondslag; alzoo reeds met den eisch van wetenschap in strijd. Van beginselen is men afkeerig. Voor een deel wellicht door afmatting. GROEN VAN PRINSTERER stelde in 1834 de vraag: „Van waar het algemeen worden van beginselloosheid?" 14) ^^Het is aan God," zoo merkte hij op, „dat, indien men zich dus uitdrukken mag, de geheele keten der
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van zaterdag 20 oktober 1900
Rectorale redes | 130 Pagina's
![Schuld en straf - pagina 11](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/rectorale-redes/schuld-en-straf/1900/10/20/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van zaterdag 20 oktober 1900
Rectorale redes | 130 Pagina's