Het Réveil als splijtzwam in de predikantenkring (1844-1870)
…De eerste provinciale predikantenvereniging verdachtOp 31 mei 1844 werd in Leeuwarden door veertien predikanten de eerste provinciale predikantenvereniging in het vaderland opgericht.1 Voorzover na te gaan waren ze daarmee de vierde beroepsgroep in Nederland die zich organiseerde. In 1830 …
Réveil van het volk
…Van Abraham Kuyper is lang beweerd dat hij de ‘kleine luyden’ in Nederland mobiliseerde en het orthodox-protestantse volksdeel heeft doen ontwaken. Kuyper zou de als achterlijk verachte orthodoxe protestanten tot ‘een samenhangend wetenschappelijk, religieus en politiek bewustzijn’ hebben gebrach…
Boekbesprekingen
…¶ Jan Mertens, Mijn leven als vakbondsman en politicus, bewerkt door Arie Kuiper. Valkhof Pers, Nijmegen 2004, 359 pp. EUR. 18,00¶ Jan JacobsDeze autobiografie vormt het zeventiende deel in de zogeheten ‘MemoReeks’, waartoe het Katholiek Documentatie Centrum te Nijmegen in 1998 het …
Willem Hendrik Suringar als propagandist en intermediair van praktische filantropie
…InleidingWillem Hendrik Suringar (1790-1872) is het prototype van de verenigingsman uit de eerste helft van de negentiende eeuw. Achter de schrijftafel op het kantoor van zijn vader in Leeuwarden schreef hij niet alleen rekeningen en bestellingen, maar bereidde hij al in 1806 de ‘wetten’ v…
Boekbesprekingen
…¶ E.G. Arnold, Het genootschap Christo Sacrum te Delft. Privatisering van de godsdienst omstreeks 1800 Verloren, Hilversum 2003, 368 pag., isbn 90-70403-51-X. EUR. 30,00.¶ E.H. CosseeDeze goedverzorgde handelseditie van een Utrechtse dissertatie heeft tot onderwerp het godsdienstig …
Boekbesprekingen
…¶ Frits Boterman en Marianne Vogel (red.), Nederland in Duitsland in het interbellum, Wisselwerking en contacten: van politiek tot literatuur, Verloren, Hilversum 2003, 256 blz., isbn 90-6550-763-9. Prijs EUR. 23,00¶ A.A. Spijkerboer¶ De twee historici, die deze zestien artikelen omvattend…
Willem de Clercq en de genootschapscultuur
…InleidingWillem de Clercq (1795-1844) is opgegroeid in de tijd van de ‘sociabiliteit’. Voor hem ging die gezelschapscultus van maandagse familiebijeenkomsten tot het bijwonen van vergaderingen van genootschappen als Felix Meritis en de belangrijkste, de Hollandsche Maatschappij van fraaije…
De bijbel als huwelijksgeschenk
…Op 2 februari 2002 werd het huwelijk van kroonprins Willem Alexander en prinses Máxima Zorreguieta in de Nieuwe Kerk te Amsterdam door de hervormde predikant C.A. ter Linden ingezegend. Na de inzegening ontving het bruidspaar een huwelijksbijbel ten geschenke uit handen van de predikant S.L.S. de…
Frits de Zwerver over kerk, politiek en piëtisme (1945)
…Na de Tweede Wereldoorlog legden velen hun herinneringen aan deze tijd vast. Onder hen waren ook predikanten, die van de gelegenheid gebruik maakten om ook in geestelijk opzicht een soort balans op te maken. Als zodanig kan allereerst worden genoemd de gereformeerde predikant J. Overduin, die ter…
Het ontstaan van kerkvisitatie
…1. InleidingOp 19 september 1818 ondertekende koning Willem i de tekst van het Koninklijk Besluit nr. 54. Hierbij werd de tekst verbindend ver-klaard van een Algemeen Reglement voor het Evangelisch-Luthers kerkgenootschap in het Koninkrijk der Nederlanden. Vanaf dit moment waren 43 evangel…