1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 164
160De overredingskunst moet volgens Pascal geometrisch van methode zijn: „buiten de wiskunde en hetgeen haar nabootst zijn er geen ware bewijsvoeringen” (IX. 287). De geometrische waarheden zijn „toutes naturelles et a notre portée” (IX, 228). „Natuurlijk” en „binnen ons bereik” wil voor h ...
1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 165
ergernis hoe in de wetenschap van zijn dagen, hetzij peripatetisch, hetzij cartesiaansch, de Rede haar perken te buiten ging. Hij had zeker het plan in zijn ..Apologie van den Christelijken godsdienst een hartig woord aan de valsche aanspraken der z.g. wetenschap te wijden, getuige de losse notit ...
1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 166
162Cartesiaansche verklaring van het magnetisme *).uitdenkt, met eigenschappen, die zoo uitgerekend zijn, dat er w aar heden uit volgen, die tevoren reeds evident waren en dat aldus eb en vloed en magnetisme gemakkelijk te „verklaren” zijn, dan raakt hij zijdelings ook Descartes (z ...
1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 167
,.Hoeveel sterren zijn er na uitvinding van den verrekijker ontdekt, die tevoren niet bestonden voor de philosophen? Men verweet de H. Schrift, dat zij hun aantal zoo groot noemde en zei: er zijn er slechts 1022 (n.1. in den catalogus van Ptolemaeus!)....... De krui den, die er op aarde zijn, zi ...
1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 168
164alles te begrijpen. Maar we hebben experimenteele gegevens aller eerst te aanvaarden, ook al zijn zij onbegrijpelijk. W at onbegrijpelijk is. houdt daarom nog niet op te zijn; dat is Pascal’s diepste over tuiging. 2. De grenzen d er wiskunde. Ook in de wiskunde handhaaft Pascal zijn g ...
1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 169
165ziel is geworpen in het lichaam, waar zij getal, tijd en dimensies vindt. Zij redeneert daarover en noemt dat natuur, noodzakelijkheid, en zij kan niets anders gelooven” (fr. 233). Evenals met de empiri sche feiten uit de natuurwetenschap staat het dus met de grondslagen der wiskunde; ...
1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 170
166In Augustus 1660 schrijft hij aan Fermat, dat hij de geometrie, hoe wel ..le plus haut exercice de 1'esprit' . zoo onnut acht. dat hij er geen twee stappen meer voor zou doen. W el had hij er voor een jaar of twee zich nog mee bezig gehouden, maar dat was om een heel bizondere reden en ...
1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 171
167doet den mensch duizelen. De aarde is slechts een punt in ons zonne stelsel, dat slechts een punt is in het heelal, voorzoover wij het kun nen waarnemen. Hier houdt onze waarneming op, maar de gedachte gaat verder; de natuur reikt evenwel nog veel verder dan onze stout ste verbeeldin ...
1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 172
168pen, geheel en al, zich a.h.w. te dringen in het wezen der dingen; het zoeken naar den steen der wijzen, dat altijd weer ,,bijna” zijn vervulling vond, maar steeds weer op ontnuchtering uitliep en een jacht naar den horizon bleek te zijn. De volstrekte kennis is alleen bij God, vandaar ...
1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 173
169Aarzelend en slechts ongaarne zal aan God een plaats ingeruimd worden in deze menschelijke systemen, die „niets niet-weten! En daarom kan Pascal het Descartes niet vergeven: „hij zou zoo graag in zijn heele philosophie het zonder God gedaan hebben, maar hij heeft niet kunnen nalaten Hem ...