1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 53
49die soort, dan zou hij geneigd zijn aan het bestaan van het dier te gaan twijfelen, in elk geval zou hij slechts een zeer geringe beteekenis aan de kennis aangaande het dier toekennen. De Duitscher had slechts noodig naar zijne studeerkamer te gaan, daar het wezen van een kameel uit de d ...
1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 54
50 bekende grondlegger van het positivisme, maakt dan ook schoon schip onder de wetenschappen en bant niet alleen de raetaphysica en de theologie, de geestelijke wetenschappen in het algemeen, maar zelfs de psychologie buiten den kring der wetenschap in eigenlijken zin. Wetenschap is tot de scien ...
1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 55
51 dwynen, en bij de beoefenaars van tweederangswetenschap steeds nog zijne nawerking doet gevoelen. Maar weggedoezeld werd de voorstelling, dat ook de materialisten van bepaalde beginselen uitgingen, waarbij de geest uit de stof zou kunnen verklaard worden. Het psychische zou nog veel nietiger z ...
1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 56
52 vijanden der wijsbegeerte toch aan 't philosofeeren waren gegaan. En dit was te begrijpen, want Schopenhauer heeft het reeds gezegd dat de menschelijke geest een metaphysische Bedürfniss heeft. ') Toch moet erkend worden, dat de aanhangers van de genoemde stelsels, nog steeds huiverig voor het ...
1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 57
58 zuivere beschrijving pleitten, dachten dan ook alleen aan de verschijnselen, die elkander regelmatig begeleidden en stelden daarbij voorop, dat die beschrijving zoo eenvoudig mogelijk zou zijn. Maar daarmede stond men niet zoover af van de verklaring, want deze vraagt ook ten slotte niet ander ...
1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 58
54 neming, *) maar de wetenschappelijke kennis komt niet voort uit de zintuigen, maar uit het verstand. Dit heeft ook het empirisme niet ontkend. Baco was immers de vader der inductieve methode en wilde juist uit bijzondere waarnemingen algemeen-geldige oordeelen afleiden. Maar bij de begrippen, ...
1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 59
55 De bewegingsverschijnselen deden zich voor als de meest algemeene en het meest regelmatig voorkomend. Wanneer, zoo was de opvatting, de objecten, terwijl zij ruimtelijk van ons verwijderd zijn, alleen door beweging op onze zintuigen werken, zoo kan datgene, wat zij bewerken, weder alleen eene ...
1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 60
56 overal alleen in geometrische en mechanische verhoudingen bestond. Zoo zou alle gebeuren verklaard kunnen worden uit blind werkende oorzaken, en de mechanische natuurbeschouwing van onze dagen gaat van het oude beginsel van Galilei uit. Met de wet van het behoud van energie, door Kobert Mayer ...
1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 61
57 nog algemeener bekendheid door zijne wijsgeerige beschouwingen dan door ziine vakwerken verworven heeft. Zijne erkenntnisstheoretische richting ') is daarop gebaseerd, dat de positieve taak der natuurwetenschap daarin bestaat, het empirisch verband van onze gewaarwordingen te leeren kennen. Hi ...
1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 62
58 hun recht van bestaan kan daaruit afgeleid worden, dat men bewijst, dat de verschijnselen, die specifiek levensverschijnselen zijn, niet kunnen worden afgeleid uit de wetten, die ook in de anorganische natuur gelden. Zoo worden dan gewoonlijk genoemd het zelfbehoud en de voortplanting der orga ...